Achtergrondinformatie: BNP

 
BNP is een hormoon dat door het hart gemaakt wordt. Dit gebeurt met name wanneer de linker kamer van het hart uitgerekt wordt en wanneer het hart een te groot volume bloed moet rondpompen. BNP heeft een bloeddrukverlagend effect, bevordert de urine productie en het uitplassen van natrium. Hierdoor daalt het bloedvolume waardoor het hart ontlast wordt.

Het bepalen van BNP speelt een rol bij de diagnose, het vervolgen en de prognose (=vooruitzichten) van hartfalen. Ook kan BNP worden gebruikt voor de indeling van patiënten met acuut coronair syndroom (=acute hartklachten door verstopping van de kransslagaders).

Toepassingen van BNP:

• Screening (=zoeken) voor een gebrekkige functie van het linker ventrikel (=hartkamer) bij personen zonder klachten.
• Patiënten met acute dyspnoe (ademnood): een normaal BNP (kleiner dan 100 pg/ml) sluit hartfalen nagenoeg uit.
• Diagnose van hartfalen indien het BNP groter is dan 400 pg/ml, gecorreleerd met de andere diagnostische kenmerken.
• Patiënten met hartfalen: hoe hoger de oorspronkelijke BNP waarde hoe ongunstiger de prognose.
• Patiënten met hartfalen: de daling van de BNP waarde weerspiegelt het effect van de therapie.

"BNP measurement may provide a very early warning signal for future cardiovascular disease in persons without symptoms."
DB Mark, GM Felker. B-Type Natriuretic Peptide - A Biomarker for All Seasons? N Eng J Med 2004, 350:718-720
Vertaling: "BNP meting geeft mogelijk een zeer vroeg waarschuwingssignaal voor toekomstige hart- en vaatziekten in personen zonder symptomen."

Alhoewel er nog beperkt wetenschappelijk onderzoek beschikbaar is, ondersteunt deze conclusie in dit toonaangevende medische tijdschrift het opnemen van de BNP test in het pakket "hart- en vaatziekten". Ook zonder klachten kan een hartziekte mogelijk in een vroegtijdig stadium worden aangetoond met behulp van de BNP test.

Hartfalen

Hartfalen of decompensatio cordis is een complex van klachten en verschijnselen ten gevolge van een tekort schietende pompfunctie van het hart. De belangrijkste symptomen van hartfalen zijn: moeheid, kortademigheid bij geringe inspanning en vochtophoping, met name in de benen en de longen.

Mate van voorkomen van hartfalen in de bevolking

De incidentie (=aantal nieuwe gevallen met een ziekte of verschijnsel) en prevalentie (=aantal gevallen waarbij op een bepaald tijdstip een ziekte of verschijnsel aanwezig is) van hartfalen in de huisartspraktijk zijn respectievelijk 2,6 per 1000 personen per jaar en 10 per 1000 personen per jaar en nemen continu toe door de vergrijzing. De prevalentie neemt toe met de leeftijd van 10 per 1000 bij 60-jarigen tot ruim 100 per 1000 bij 80-jarigen.

Prognose

De prognose van hartfalen is over het algemeen slecht en hangt deels af van de oorzaak van hartfalen. Over het algemeen is 1 jaar na het vaststellen van hartfalen nog 70% in leven en 5 jaar na dato 35%. De kans om te overlijden bij patiënten met klachten in rust is 65% (!) binnen 1 jaar.

Oorzaken van hartfalen

Oorzaak	Gemiddeld %
Coronaire hartziekten (= vernauwing kransslagaders)	40 %
Hypertensie (= hoge bloeddruk)	10 %
Ritmestoornissen (= onregelmatige hartslag)	5 %
Kleplijden (= afwijkingen aan de hartkleppen)	10 %
Andere / niet bekend	35 %

Andere oorzaken klachten

Bij verdenking op hartfalen dient ook gedacht te worden aan: COPD (chronische longziekten), obesitas (=ernstig overgewicht), conditiegebrek, longembolie (=bloedprop in bloedvaten van longen). COPD en obesitas kunnen echter ook deels de oorzaak van hartfalen zijn en zijn samen met conditiegebrek belangrijke ziekten die samen met hartfalen optreden. Hierdoor wordt de diagnose van hartfalen bemoeilijkt.